Zmiana harmonogramu robót budowlanych może wymagać przedłużenia okresu obowiązywania zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Jeżeli zabezpieczenie ma formę gwarancji ubezpieczeniowej, wykonawca nie powinien zakładać, że ubezpieczyciel automatycznie przedłuży dokument na dotychczasowych warunkach. Decyzja zależy od treści gwarancji, warunków produktu, oceny ryzyka oraz sytuacji finansowej wykonawcy.
Harmonogram a okres obowiązywania gwarancji
Przesunięcie terminu zakończenia robót może spowodować, że zabezpieczenie wygaśnie przed wykonaniem wszystkich zobowiązań umownych. Ryzyko dotyczy zarówno gwarancji należytego wykonania umowy, jak i zabezpieczenia roszczeń z tytułu rękojmi lub gwarancji jakości, jeżeli przewidziano je w odrębnym okresie.
Gwarancja ubezpieczeniowa jest zobowiązaniem określonym w dokumencie gwarancyjnym. Jej okresu nie należy utożsamiać z terminem realizacji umowy budowlanej. Zmiana umowy między zamawiającym a wykonawcą nie musi sama w sobie zmieniać treści gwarancji wystawionej przez ubezpieczyciela. Konieczne może być uzyskanie aneksu albo nowej gwarancji, zgodnie z warunkami zabezpieczenia i umowy głównej.

Przy zamówieniach publicznych wykonawca musi dodatkowo uwzględnić wymagania Prawa zamówień publicznych dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz postanowienia umowne odnoszące się do jego wysokości, formy i okresu obowiązywania. Konkretne obowiązki zależą od dokumentacji danego postępowania.
Dlaczego ubezpieczyciel może odmówić przedłużenia
Przedłużenie gwarancji oznacza dalsze utrzymywanie ryzyka przez ubezpieczyciela. Jeżeli w trakcie realizacji kontraktu zmieniły się warunki wykonania robót, sytuacja finansowa wykonawcy lub zakres zobowiązań, ubezpieczyciel może ponownie ocenić ryzyko. Nie istnieje jednak jedna uniwersalna lista przesłanek odmowy. Rozstrzygające są warunki konkretnego produktu i treść umowy z ubezpieczycielem.
Najczęściej analizowane okoliczności obejmują:
- Znaczne wydłużenie terminu realizacji bez odpowiedniego udokumentowania przyczyn zmiany.
- Wzrost wartości kontraktu lub zmianę zakresu robót zwiększającą ekspozycję ubezpieczyciela.
- Pogorszenie sytuacji finansowej wykonawcy albo narastające zaległości wobec podwykonawców.
- Spory z zamawiającym, naliczone kary umowne lub ryzyko niewykonania kontraktu.
- Brak wymaganych dokumentów, zabezpieczeń regresowych albo zgody na zmianę warunków gwarancji.
Wystąpienie jednej z tych okoliczności nie przesądza automatycznie o odmowie. Ubezpieczyciel może zaproponować dodatkowe zabezpieczenie, zmianę warunków, podwyższenie opłaty lub wystawienie nowego dokumentu. Zakres dostępnych rozwiązań zależy od jego oceny i warunków umowy.
Jak przygotować wniosek o przedłużenie
Wniosek należy złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem. Oczekiwanie do ostatnich dni obowiązywania gwarancji ogranicza możliwość negocjacji i znalezienia alternatywnego zabezpieczenia. Dokumentacja powinna wyjaśniać przyczynę przesunięcia terminu, aktualny stan robót oraz planowany termin zakończenia.
Do wniosku warto dołączyć:
- Aneks do umowy lub dokument potwierdzający uzgodnioną zmianę harmonogramu.
- Aktualny harmonogram rzeczowo-finansowy i informację o zaawansowaniu robót.
- Wyjaśnienie przyczyn opóźnienia wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wystąpienie.
- Informacje o rozliczeniach z zamawiającym i podwykonawcami, jeżeli są wymagane w procesie oceny ryzyka.
Jeżeli przedłużenie nie jest możliwe, wykonawca powinien niezwłocznie sprawdzić dostępność innej dopuszczalnej formy zabezpieczenia. Nie wolno zakładać, że zamawiający zaakceptuje dokument o krótszym okresie obowiązywania albo gwarancję z odmiennymi warunkami wypłaty.
Kontrola ważności zabezpieczenia powinna być częścią zarządzania kontraktem. Harmonogram robót, okres gwarancji i terminy wymagane przez zamawiającego trzeba monitorować równolegle. Pozwala to ograniczyć ryzyko naruszenia umowy z powodu braku ciągłości zabezpieczenia.
